हरारे: क्रिकेटच्या विश्वात पुन्हा एकदा भारतीय युवा शक्तीचा दबदबा पाहायला मिळाला आहे. हरारे स्पोर्ट्स क्लबच्या मैदानावर रंगलेल्या आयसीसी १९ वर्षांखालील पुरुष विश्वचषक २०२६ च्या अंतिम सामन्यात भारतीय संघाने इंग्लंडवर १०० धावांनी दणदणीत विजय मिळवून इतिहास रचला. भारताचे हे १९ वर्षांखालील विश्वचषकाचे विक्रमी सहावे विजेतेपद आहे. या विजयाचा शिल्पकार ठरला तो १४ वर्षीय युवा फलंदाज वैभव सूर्यवंशी, ज्याने आपल्या आक्रमक आणि विक्रमी शतकी खेळीने अंतिम सामना एकहाती गाजवला.
ऐतिहासिक विजयाची पार्श्वभूमी
भारतीय संघाने या स्पर्धेत सुरुवातीपासूनच आपली विजयी घोडदौड कायम राखली होती. अंतिम सामन्यात इंग्लंडसारख्या बलाढ्य प्रतिस्पर्ध्यासमोर भारतीय संघाची कामगिरी कशी असेल, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले होते. मात्र, भारतीय युवा ब्रिगेडने कोणत्याही दबावाला बळी न पडता, आपला नैसर्गिक आणि आक्रमक खेळ करत जगभरातील क्रिकेट प्रेमींची मने जिंकली. या विजयासह भारताने १९ वर्षांखालील क्रिकेटमधील आपली मक्तेदारी पुन्हा एकदा सिद्ध केली आहे.
नाणेफेक आणि भारताचा फलंदाजीचा निर्णय
अंतिम सामन्याच्या दिवशी हरारेचे हवामान क्रिकेटसाठी अनुकूल होते. भारताचा कर्णधार आयुष म्हात्रे याने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. खेळपट्टी फलंदाजीसाठी पोषक वाटत होती आणि मोठ्या धावसंख्येचा डोंगर उभा करून इंग्लंडला दबावाखाली आणण्याची रणनीती भारतीय संघाने आखली होती. हा निर्णय किती योग्य होता, हे पुढील काही तासांतच सिद्ध झाले.
वैभव सूर्यवंशीचे वादळ: एक अविस्मरणीय खेळी
भारताच्या डावाची सुरुवात काहीशी अडखळत झाली. उपांत्य फेरीतील शतकवीर एरन जॉर्ज स्वस्तात बाद झाल्याने इंग्लंडच्या गोटात आनंदाचे वातावरण होते. अॅलेक्स ग्रीनने इंग्लंडला पहिले यश मिळवून दिले. मात्र, त्यानंतर जे घडले ते पाहून इंग्लंडचे गोलंदाज आणि क्षेत्ररक्षक हतबल झाले.
मैदानावर आगमन झाले ते ‘वंडर बॉय’ वैभव सूर्यवंशीचे. या १४ वर्षीय डावखुऱ्या फलंदाजाने आपल्या वयाला साजेसा नव्हे, तर एका अनुभवी कसलेल्या फलंदाजाला लाजवेल असा खेळ केला. वैभवने सुरुवातीपासूनच इंग्लंडच्या गोलंदाजांवर हल्ला चढवला. त्याचे फटके, टायमिंग आणि आत्मविश्वास पाहून समालोचकही अवाक झाले.
वैभवने अवघ्या ८० चेंडूत १७५ धावांची महाकाय खेळी साकारली. या खेळीत त्याने १५ उत्तुंग षटकार आणि १५ खणखणीत चौकार लगावले. हे १९ वर्षांखालील विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यातील आतापर्यंतचे सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या आहे. वैभवने केवळ चौकार-षटकारांची आतषबाजीच केली नाही, तर धावफलक सतत हलता ठेवला. त्याने ५५ चेंडूत आपले शतक पूर्ण केले आणि त्यानंतर ७१ चेंडूत १५० धावांचा टप्पा ओलांडला, जो या वयोगटातील एक विश्वविक्रम ठरला आहे.
त्याचे फटके मैदानाच्या चौफेर बरसले. मिड-विकेट, कव्हर्स आणि लॉंग-ऑफच्या दिशेने त्याने मारलेले षटकार डोळ्यांचे पारणे फेडणारे होते. इंग्लंडच्या गोलंदाजांनी यॉर्कर, बाउन्सर आणि स्लोअर वन अशा सर्व अस्त्रांचा वापर केला, पण वैभवसमोर त्यांची कोणतीच डाळ शिजली नाही. जणू काही तो व्हिडिओ गेम खेळत असल्याच्या अविर्भावात फलंदाजी करत होता.
कर्णधार आणि इतर फलंदाजांची साथ
एका बाजूने वैभवची फटकेबाजी सुरू असताना, दुसऱ्या बाजूने कर्णधार आयुष म्हात्रेने त्याला योग्य साथ दिली. आयुषने संयमी आणि जबाबदारीने खेळत ५१ चेंडूत ५३ धावांची खेळी केली. या दोघांनी दुसऱ्या विकेटसाठी महत्वपूर्ण भागीदारी रचली, ज्यामुळे भारताचा डाव सावरला आणि नंतर वेग पकडला. आयुष बाद झाल्यानंतरही भारताचा आक्रमक बाणा कायम राहिला.
मधल्या फळीत वेदांत त्रिवेदी (३२ धावा) आणि विहान मल्होत्रा (३० धावा) यांनी उपयुक्त योगदान दिले. मात्र, खरी गंमत आली ती अखेरच्या षटकांमध्ये. अभिज्ञान कुंडूने ३१ चेंडूत ४० धावा कुटल्या, तर आर. एस. अंबरीशने १८ धावांचे योगदान दिले.
शेवटच्या काही षटकांमध्ये कनिष्क चौहानने अवघ्या २० चेंडूत नाबाद ३७ धावांची तडाखेबंद खेळी केली. त्याने अखेरच्या षटकात इंग्लंडचा गोलंदाज जेम्स मिंटोला दोन चौकार आणि एक षटकार लगावत भारताची धावसंख्या ४०० च्या पार नेली. भारताने निर्धारित ५० षटकांत ९ बाद ४११ धावांचा महाकाय डोंगर उभा केला. १९ वर्षांखालील विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत ४०० हून अधिक धावा करण्याची ही पहिलीच वेळ ठरली.
इंग्लंडची गोलंदाजी: हतबलता आणि निराशा
इंग्लंडच्या गोलंदाजांसाठी हा दिवस विसरण्यासारखा ठरला. अॅलेक्स ग्रीन आणि मॅनी लुम्सडेन यांनी काही प्रमाणात प्रभाव पाडण्याचा प्रयत्न केला, पण भारतीय फलंदाजांच्या आक्रमणासमोर त्यांचे प्रयत्न अपुरे पडले. इंग्लंडच्या क्षेत्ररक्षणातही काही त्रुटी दिसून आल्या, ज्याचा फायदा भारतीय फलंदाजांनी पुरेपूर उचलला. वैभव सूर्यवंशीचा झेल सुटणे किंवा धावचीत करण्याच्या संधी गमावणे इंग्लंडला महागात पडले.
इंग्लंडचा पाठलाग: आशा आणि निराशा
४१२ धावांचे लक्ष्य घेऊन मैदानात उतरलेल्या इंग्लंड संघाची सुरुवात संमिश्र झाली. जो मूर्स लवकर बाद झाला, पण बेन मेस आणि बेन डॉकिन्स यांनी दुसऱ्या विकेटसाठी ७४ धावांची भागीदारी करत इंग्लंडच्या आशा जिवंत ठेवल्या. बेन मेसने २८ चेंडूत ४५ धावांची आक्रमक खेळी केली. तो बाद झाल्यानंतर डॉकिन्सने कर्णधार थॉमस रिव्हसोबत ४९ धावांची भागीदारी केली.
एका टप्प्यावर इंग्लंडची धावसंख्या ३ बाद १७४ अशी होती आणि ते सामन्यात परततील असे वाटत होते. बेन डॉकिन्सने अर्धशतक पूर्ण केले होते आणि थॉमस रिव्हने १८ चेंडूत ३१ धावा करत भारतावर दडपण आणण्याचा प्रयत्न केला.
सामन्याचे वळण: इंग्लंडची पडझड
सामन्याचे खरे वळण तेव्हा आले जेव्हा भारतीय गोलंदाजांनी भेदक मारा करत इंग्लंडच्या मधल्या फळीला खिंडार पाडले. इंग्लंडने अवघ्या ३ धावांच्या मोबदल्यात ४ महत्त्वपूर्ण विकेट्स गमावल्या. १७४/३ वरून इंग्लंडची अवस्था १७७/७ अशी झाली. यात कनिष्क चौहान, आर. एस. अंबरीश आणि दीपेश देवेंद्रन यांनी महत्वाची भूमिका बजावली. दीपेशने एकाच षटकात दोन बळी घेत इंग्लंडच्या फलंदाजीचे कंबरडे मोडले.
कॅलेब फाल्कनरचा एकाकी लढा
इंग्लंडचा पराभव निश्चित वाटत असतानाच, आठव्या क्रमांकावर आलेल्या कॅलेब फाल्कनरने झुंजार खेळी केली. त्याने हार मानली नाही आणि भारतीय गोलंदाजांवर प्रतिहल्ला चढवला. फाल्कनरने ६७ चेंडूत ११५ धावांची अविश्वसनीय खेळी केली. यात ९ चौकार आणि ७ षटकारांचा समावेश होता. त्याने जेम्स मिंटोसोबत ९२ धावांची भागीदारी करून इंग्लंडला ३०० च्या पुढे नेले. फाल्कनरचे शतक हे या सामन्यातील दुसरे वैशिष्ट्य ठरले, पण धावसंख्येचे अंतर इतके मोठे होते की, त्याची ही खेळी संघाला विजय मिळवून देऊ शकली नाही.
अखेरचा विजय आणि जल्लोष
अखेरीस ४१ व्या षटकात कनिष्क चौहानने फाल्कनरला बाद केले आणि भारताने इंग्लंडचा डाव ३११ धावांवर गुंडाळला. खीलान पटेलने पॉइंटवर घेतलेला अफलातून झेल फाल्कनरची खेळी संपुष्टात आणणारा ठरला. या विकेटसोबतच भारतीय खेळाडूंनी मैदानावर एकच जल्लोष केला. भारताने हा सामना १०० धावांच्या मोठ्या फरकाने जिंकला.
सामन्याचे मानकरी
अपेक्षितच होते की, या सामन्याचा मानकरी (Player of the Match) म्हणून वैभव सूर्यवंशीला गौरवण्यात आले. तसेच, संपूर्ण स्पर्धेत सातत्यपूर्ण कामगिरी केल्याबद्दल त्यालाच मालिकावीर (Player of the Series) पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले. पुरस्कार स्वीकारताना वैभवने आपल्या यशाचे श्रेय प्रशिक्षक, सहकारी खेळाडू आणि आपल्या कुटुंबीयांना दिले. “आम्ही गेल्या ८-९ महिन्यांपासून या दिवसासाठी मेहनत करत होतो,” असे त्याने भावूक होऊन सांगितले.
विजयाचे महत्व आणि भविष्य
भारताचा हा सहावा विश्वचषक विजय केवळ एक ट्रॉफी नाही, तर भारतीय क्रिकेटच्या उज्ज्वल भविष्याची नांदी आहे. या स्पर्धेने भारताला वैभव सूर्यवंशी, कनिष्क चौहान, आयुष म्हात्रे यांसारखे हिरे दिले आहेत. हे खेळाडू भविष्यात वरिष्ठ संघात भारताचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी सज्ज आहेत.
बीसीसीआय आणि निवड समितीने या विजयाचे कौतुक केले आहे. या विजयामुळे भारतीय क्रिकेटमधील तळागाळातील गुणवत्ता शोधण्याच्या प्रक्रियेवर (Grassroots Cricket) पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब झाले आहे. मुख्य प्रशिक्षक ऋषिकेश कानिटकर आणि त्यांच्या सपोर्ट स्टाफचेही या यशात मोठे योगदान आहे. त्यांनी या युवा खेळाडूंना केवळ तांत्रिकदृष्ट्याच नव्हे, तर मानसिकदृष्ट्याही सक्षम बनवले.
संक्षिप्त धावफलक:
भारत १९ वर्षांखालील: ५० षटकांत ४११/९ (वैभव सूर्यवंशी १७५, आयुष म्हात्रे ५३, अभिज्ञान कुंडू ४०; कनिष्क चौहान ३७*; जेम्स मिंटो २/६८)
इंग्लंड १९ वर्षांखालील: ४०.२ षटकांत ३११ सर्वबाद (कॅलेब फाल्कनर ११५, बेन मेस ४५, थॉमस रिव्ह ३१; कनिष्क चौहान, आर. एस. अंबरीश, दीपेश देवेंद्रन प्रत्येकी २ विकेट्स)
निकाल: भारत १०० धावांनी विजयी.
सामनावीर: वैभव सूर्यवंशी.
